Üye Girişi
Şifremi Hatırlat Şifremi Hatırlat
| |
Yeni Üyelik Yeni Üyelik
Dernek
DERNEĞİMİZ DERNEĞİMİZ

Takip Edin Takip Edin


YÖREMİZİN KÜLTÜRÜ

KÜLTÜREL HAYAT

A. OYUN KÜLTÜRÜ
 
1. Sinsin
Sinsin ülkemizin birçok bölgesinde oynanan eski bir Türk oyunudur. Bu oyun genelde sinsin olarak bilinmekle birlikte bazı bölgelerde “ simsim”, “ Simsime” ve “ Sinsine” adlarıyla da anılmaktadır.
Bu oyun, oyun kültürü içerisinde özel bir yere sahiptir. Özel günlerde oynanır. Bayramlar ve özel kutlama günleri sinsin için en uygun günlerdir. Elbette düğünlerde de sinsin oyunu oyanın.

2. Halk Oyunları
Halk oyunları nişan, düğün, askere uğurlama, bayram gibi özel günlerde oynanan oyunlardır. Halk oyunları arasında en çok oynanan oyunlar misket ve hüdaydadır.
Misket, Ankara’da yıllarca önce yaşamış gerçek ve ölümsüz bir aşkı ifade eder. İsmini aldığı genç kız kadar güzel ve akıcı olan misket düz oyununa ayak figürleri hakimdir. Duruş, yürüyüş ve sekişten oluşan üç hareket esastır.

. YEMEK KÜLTÜRÜ
1. Çorbalar

Tarhana
Buğday un haline getirilir. Bu un diğer unlardan biraz farklıdır. Buna tarhanalık denir. Bu un ile süzme yoğurt, maya, nane ile yoğrularak iki gün bekletilmek üzere bir beze sarılır. Daha sonra kurutulmak için açık havada bir bezin üzerine ufalanır. Tarhana kuruduktan sonra elenir. Böylece tarhana hazırlanmış olur.
Pişirileceği zaman bu un haline gelmiş tarhanadan bir miktar alınır. Biraz suda bekletilir. Yağ, salça ateşte karıştırılıp üzerine suda bekletilmiş tarhana konur. Bunun üzerine ise su konularak tarhana çorbası pişirilmiş olur. Bu çorba sade yapıldığı gibi kıymalı da yapılır. Eğer kıymalı yapılacaksa kıyma, yağ ve salça ateşte karıştırılır. Şüphesiz tarhananı en makbulü mercimekli olanıdır. Öncelikle ayıklanan yeşil mercimek iyice suda haşlandıktan sonra, yağ, salça ve tarhana ilavesiyle tarhana çorbası pişirilir. Bu çorba en çok tüketilen çorbalar arasındadır. Özelikle Ramazanda iftar sofrasının baş yemeğidir dersek , mübalağa etmemiş oluruz.


Toyga
Yayla çorbası olarak da bilinmektedir. Pirinç, un, yoğurt ve yumurta karıştırılır. Karışımın üzerine su ilave edilir. Bu terkip kaynarken kesilmemesi için sürekli karıştırılır. Çorba pişmek üzereyken kekik konur, elbette tuzu unutulmaz. Böylece toyga çorbası hazırlanmış olur.
Ayranlaş( Ayranlı Aş)
Nohut ve buğday bir süre suda bekletilir. Sonra kaynatılır. İyice pişirilir. Piştikten sonra suyu süzülür. Önceden hazırlanmış yoğurt nohut ve buğdayın üzerine dökülür. Böylece ayranlı aş hazırlanmış olur.
Sütlaş (Sütlü Çorba)
Pirinç ayıklanır. Sonra kaynatılır. Pirinç kaynadıktan sonra üzerine süt salınarak kaynatılır. Böylece sütlü aş hazırlanmış olur. Sütlü aş bulgurla da yapılır. Aynı şekilde bulgur kaynatıldıktan sonra , üzerine süt salınır, bir miktar kaynatıldıktan sonra sütlü aş hazırlanmış olur.
Ekşili Çorba
Pirinç ayıklanır. Ayıklanan pirinç kaynatılır. Yağ, tuz, salça konularak üzerine su ilave edilir. Belirli bir süre kaynatıldıktan sonra ekşili çorba hazırlanmış olur.
İşkembe Çorbası
İşkembe güzelce temizlenir. Sonra haşlanır. Haşlandıktan sonra ince ince kıyılır. İçerisine sarımsak, tuz ve yağ katılır. Su ilave edilerek kaynatılır. Yenilirken üzerine limon ya da sirke sıkılır. Bu şekilde servis yapılır.

2. Yemekler
Kapama
Kemikli et parçalara bölünür. Soğanlar soyulur, bütün olarak kalırlar. Kapama testisi adı verilen testi içerisine et ve soğanlar konur, tiz ekilir. Bu testi ağız kısmı büyük tavanın orta kısmına gelecek şekilde konur. Bu tavaya su konulur. Ocakta pişirilmeye bırakılır. Suyu azaldıkça su ilave edilir. Et kaynayıp kaynamadığını anlamak için bir parça testinin dışında tavanın içerisinde bırakılır. Dıştaki et pişince içteki de pişmiş demektir. Testinin özelliği alttan suyu çekerek, yukarıya gelmiş alt tarafındaki delikten havayı dışarıya vermesidir.
Testinin eti piştikten sonra bir miktar pirinç tavaya salınır. O da piştikten sonra tava ocaktan alınır. Testi tava içerisinden alınınca ortasında testi ağzı genişliğinde bir boşluk kalır. Bu boşluktan dolayı “ havuzlu pilav” tabiri kullanılır. Eskiden bu boşluğa bir kap içerisinde hoşaf ya da şirke turşusu oturtulurdu. Testinin eti ise pilav üzerine dökülür. Önce etler ve soğanlar yenir arkasından pilavla hoşaf ya da turşu yenilirdi. Günümüzde şahısların tabaklarına istediği kadar servis yapma geleneği yaygın hale geldi.
Tirit
Ekmek ( bazlama) parçalara ayrılır. Üzerine soğan çırpılır. Kaynamış et suyu üzerine dökülür. Tuz ekilerek yenir.
Mıhlama
Soğan soyularak kıyılır. Yağda iyice kızartılır. Daha sonra üzerine yumurta kırılıp, tuz ekilir. Böylece mıhlama hazırlanmış olur.

Balık Şiş
Balıklar güzelce temizlenir. Söğüt ağacının dallarından yapılmış olana şişelere güzelce dizilir ve tuzlanır. Yakılmış olan ateşte önce alt tarafları sonra arka tarafları bekletilerek pişirilir. Pişirilen balıklar bir tepsiye konurlar. Onların üzerine soyulmuş soğan ve domatesler yanlamasına kesilerek konulurlar. Bu işlem bir sıra balık bir sıra soğan domates şeklinde devam eder. Bir miktar koruk ( üzümün olmamışı) alınarak, iyice ezilir, koruğun çıkan suyu tepsi içerisindeki balıkların üzerine sıkılır. Bundan böyle balık şiş yemeye hazır hale gelir. Erek koruk yoksa, ekşisini vermesi için limon ya da sirke de kullanılabilir. Bana sorarsanız koruğun bulunduğu zaman koruk kullanılması aleyyül ala olur. Zaten atalar boşa “ bal, balık, ola koruk” dememişler.
Balık Dolması
Balıklar temizlendikten sonra una beleyip, tuzlanıp, tavada yağ içerisinde kızartılır. Tavada biraz soğan kızartılır, kızartılmış balıklar konur, biraz su konularak pirinç salınır. Biraz da tuz ilave edilir. Pirinçler pişinceye kadar ateşte tava tutulur. Daha sora servis yapılabilir.
Balık Ekşilisi
Balıklar temizlendikten sonra una belenip, tuzlanıp, tavada yağ içerisinde kızartılır. Kızartılmış balıklar sıvı hale getirtilmiş salça içerisine konur. Biraz kaynatılır, üzerine limon sıkılır. Böylece balık ekşilisi ya da ekşilemesi yapılmış olur.
3. Hamur İşleri
Mantı
Hamur yoğurulur. Yufka açılır. Yufkalar kare şeklinde küçük parçalar halinde kesilir. Önceden hazırlanmış kıymalar bu parçaların içlerine konularak parçalar kapatılır. Bu parçalar su içerisinde kaynatılır. Daha sonra suları süzülerek çıkarılır. Üzerlerine sarımsaklı yoğurt ve kızartılmış yağ dökülür. İstenilirse sos haline getirilmiş salça da dökülebilir. Daha da önemlisi kekik ailesinden olan ve bölgede “ güye çiçeği” olarak bilinen güzel kokulu çiçekten ovalanarak mantı üzerine serpilir. Güye çiçeği aynı zamanda sarımsağın kokusunu da izale etmiş olur.
Yaslı Hamur
Hamur yoğrulur. Yufka haline getirilir. Kare şeklinde kesilir. Önceden soğan, karabiber ve yumurta karıştırılıp kavrulur. Kesilen hamurların içerisine konularak muska biçiminde dürülür. Bu parçalar kaynar suda haşlanır. Suyu süzülerek çıkarılır. Üzerine kızartılmış tereyağı dökülür. Servis yapılarak yenir. Adeta kendiliğinden yutulur. Bundan dolayı “ kendi yutulan hamur” da denilebilir.
Gözleme
Un, tuz, maya, su ile hamur hazırlandıktan sonra yazılıp arası yağlanır. Bir kez daha açılıp yağlandıktan sonra sacda pişirilir. Piştikten sonra iki tarafı da yağlanır. Gözlemenin sadesi yapıldığı gibi peynir, kıymalı ve mantarlısı da yapılabilir.


Kaygana
Bu cızlama olarak da bilinir. Una, yumurta , süt, maya ve tuz katılır. İçine su katılarak cıvık hale getirilir. Ocakta kızgın tava içerisinde yağa kepçe ile azara azar dökülür. Alt ve üstü kızartıldıktan sonra alınır. Böylece servis yapılabilir.
Kül Kömmesi
Un , yumurta, yağ, karbonat, tuz, su ile karıştırılarak katı şekilde yoğurulur. Bu hamura belirli bir şekil verilir.külü dökülmüş ocağa hamur konulur. Üzeri külle kapatılır. Belirli bir süre bekletildikten sonra külden çıkarılır. Böylece yemeye hazır hale gelmiş olur.
Bazlama
Un, tuz, maya karıştırılır. Suyla yoğrulur. Hamur haline getirilir. Hamur belirli bir süre bekletilir. Sora normal büyüklükte ekmek hamurları oluşturulur. Bu hamurlar yaslaçta düzeltilir. Ateşteki saca konur ve pişirilir. Günümüzde teflon tavalarda da pişirilmektedir.
Su Halkası
Un, karbonat, yumurta, tuz karıştırılarak su ile yoğrulur.Yoğrulan hamurlar simit haline getirilir. Bunlar kaynar su içerisine atılarak haşlanır. Sonnra kaynar sudan çıkarılarak ocakta köz üzerinde pişirilirler.
Çörek
Un, karbonat, yumurta , tuz karıştırılır. Su ile yoğrulur. Hamur haline getirilir. Hamurlar belirli parçalara bölünür. Bu parçaların içerisine dövülmüş ceviz ya da yağdarı( haşhaş) dökülerek kapatılırlar. Tepsi içerisinde fırına konularak pişirilirler.
Erişte
Un, yumurta, tuz karıştırılır. Su katılarak katı b ir şekilde yoğrulur. Sonra yufka şeklinde açılır. Açılan hamurlar biraz kurumaya bırakılır. Tel tel kesilir. Daha kurutulur. Kurutulan erişteler kaynar suya atılır, pişirilir, suyu süzülür. Üzerine sarmısaklı yoğurt dökülerek yoğurtlusu, üzerine keş dökülerek keşlisi , üzerine yumurta kırılarak yumurtalısı yapılabilir. Yoğurtlu ve keşli olanların üzerine kızartılmış yağda dökülür.
4. Tatlılar
Kâ Böreği
Yumurta, karbonat ve yoğurt katılarak hamur tatlıca yoğurulur. Kalınca yazılır. Baklava biçimi kesilir. Kaynar yağda kızartılır. Soğuk şeker şerbeti içine atılır ve tatlı olur.
Tatlılı Makarna
Un, yumurta, tuz karıştırılarak katı bir şekilde yoğrulur. Sonra yufka şeklinde açılır. Açılan hamurlar biraz kurumaya bırakılır. Tel tel kesilir. Daha sonra kurutulur. Kurutulan erişteler kaynar suya atılır, pişirilir. Suyu süzülür. Üzerine ceviz, yağdarı (dövülmüş haşhaş) dökülür. Onun üzerine de toz şeker dökülür, tatlı olur. Eskiden pekmez dökülerek yapılırdı.
Kabak Tatlısı
Kabak ince ince doğranır. Bu bal kabağıdır. Üstüne, arasına şeker ekilir. Hafif ateşte az suyla bırakılarak pişirilir. İndirildikten sora dövülmüş ceviz ekilir. Soğutulur ve yenir.
İncir Uyutması
İncir temizlenir, süt içerisinde kaynatılır. Buz dolabına konur, soğutulur ve sonra yenir.
Karga Beyni
Yoğurt içerisine pekmez karıştırılır. Bu karışıma mahalli olarak “ karga beyni” denir. Bu bir çeşit yoğurtlu tatlıdır. Doğrudan yenilebilir.
Şirit
Hamur yoğrulur. Yufka yapılır. Yufkalar parçalanır. Güzelce sarma gibi dürülür. Tepsiye yerleştirilir. Üzerine et suyuyla şeker şerbeti dökülür. Böylece şerit yapılmış olur.

 



 
Sayfa Üretim süresi :0,0156

© 2009 agadernegi.com
A.G.A (Ankara Güdül Akçakese Köyüne Hizmet Verenler Derneği) http://www.agadernegi.com

Tam Ekran